6 nguyên nhân gây cận thị phổ biến hiện nay

28/10/2020

Việt Nam là một trong những nước có tỷ lệ cận thị cao và có xu hướng gia tăng nhanh chóng. Cận thị là tật khúc xạ phổ biến nhất của mắt và là nguyên nhân chính gây suy giảm thị lực hiện nay. Tìm hiểu nguyên nhân gây cận thị dưới đây để chủ động phòng ngừa cận thị hiệu quả cũng như làm chậm tăng độ ở người đã mắc cận thị.

Nguyên nhân gây cận thị ở cả người lớn và trẻ em

Cận thị xảy ra khi giác mạc bị cong quá mức khiến hình ảnh hội tụ trước võng mạc thay vì hội tụ ở võng mạc như mắt bình thường, điều này khiến những người bị cận thị sẽ nhìn rõ các vật ở gần, trong khi vật càng xa thì càng thấy mờ. Một số nguyên nhân phổ biến gây tật cận thị như:

1. Di truyền

Cận thị liên quan nhiều đến cấu trúc giải phẫu của mắt nên di truyền cũng là một trong những yếu tố tăng nguy cơ cận thị. Có hơn 24 gen có liên quan đến việc tăng nguy cơ phát triển cận thị. Mối liên hệ trong gia đình đối với sự phát triển của cận thị đã được ghi nhận ở nhiều quốc gia trên thế giới.

Các nghiên cứu đã cho thấy tỷ lệ cận thị cao hơn ở những trẻ có cha mẹ cận thị, có đến 33-60% số lượng học sinh bị cận thị có cha và mẹ bị cận thị. Trong đó, chỉ có 6-15% ở những trẻ có cha mẹ không bị cận thị.

Theo báo cáo của tác giả Wilson Low trong một nghiên cứu trên 3.009 học sinh Singapore gốc Trung Quốc, học sinh có cả cha và mẹ mắc cận thị có khả năng mắc cận thị cao gấp gần 2 lần so với học sinh có cha mẹ không mắc cận thị.

Tại Việt Nam, nghiên cứu được thực hiện đối với học sinh tiểu học và trung học cơ sở tại Đà Nẵng năm 2017 cũng cho thấy có mối liên quan giữa cận thị của học sinh và tình trạng cận thị của cha mẹ.

2. Môi trường học tập, làm việc thiếu ánh sáng

Môi trường học tập và làm việc thiếu ánh sáng là một trong những yếu tố phổ biến dẫn đến tình trạng gia tăng tỷ lệ cận thị hiện nay. Ánh sáng yếu, không đủ ánh sáng khiến mắt liên tục điều tiết, từ đó gây ra căng thẳng thần kinh, mệt mỏi, đau đầu, căng mắt, gây suy giảm thị lực, cận thị, loạn thị. Ngược lại ánh sáng quá cao gây chói mắt, dễ tổn thương giác mạc, võng mạc, có thể gây đục nhân mắt. Ánh sáng không phù hợp ảnh hưởng đến chất lượng học tập của học sinh cũng như năng suất làm việc của người lao động.

Theo kết quả khảo sát của Viện nghiên cứu Khoa học kỹ thuật và Bảo hộ lao động trên 12.000 phòng học phổ thông tại 300 trường thuộc khu vực Hà Nội cho thấy có đến 91% phòng học không đạt độ chiếu sáng theo quy định. Nghiên cứu được thực hiện tại Hải Phòng, Thái Nguyên và TP. HCM có đến 25% các lớp học không đạt yêu cầu về chiếu sáng tự nhiên và nhân tạo.

Ngoài ra, những công nhân hay nhân viên văn phòng thường xuyên làm việc trong điều kiện thiếu ánh sáng tự nhiên cũng là yếu tố làm tăng nguy cơ mắc bệnh cận thị hiện nay.

3. Mắt tổn thương do ánh sáng xanh từ các thiết bị điện tử

Ánh sáng xanh phát ra từ các thiết bị điện tử như máy tính, điện thoại, tivi, máy tính bảng…  với bước sóng ngắn từ 400 đến 500 nanomet (nm), có khả năng đi qua thấu kính của võng mạc và tiến sâu vào đáy mắt gây tổn thương quang hóa võng mạc, đồng thời giết chết các tế bào biểu mô sắc tố võng mạc gây ra các triệu chứng như khô, nhức, mờ, mỏi mắt, gia tăng cận thị. Ngoài ra, lạm dụng thiết bị công nghệ thường xuyên khiến mắt phải liên tục điều tiết, thủy tinh thể căng phồng không thể xẹp xuống như hình dạng ban đầu và dẫn tới cận thị.

nguyên nhân cận thị

Ánh sáng xanh nguy hiểm từ các thiết bị điện tử có thể gây suy giảm thị lực, đặc biệt là tật cận thị

Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), nếu tiếp xúc với ánh sáng xanh hơn 3h mỗi ngày sẽ có nguy cơ giảm thị lực đến 90%. Tại Việt Nam, trung bình mỗi người hiện sử dụng màn hình các thiết bị điện tử một ngày gần 10 giờ (dùng máy tính bảng 5 giờ 10 phút, điện thoại 2 giờ 40 phút, xem tivi 2 giờ). Thực trạng này không chỉ  khiến tỷ lệ mắc cận thị tăng lên mà các bệnh lý nguy hiểm về mắt như thoái hóa hoàng điểm, đục thủy tinh thể đang ngày càng trẻ hóa.

4. Chế độ ăn uống thiếu hụt dưỡng chất

Theo các chuyên gia nhãn khoa, dinh dưỡng cũng đóng vai trò quan trọng để giúp đôi mắt luôn sáng khỏe. Do đó, nếu cơ thể thiếu hụt vitamin A, E và các vi chất quan trọng khác như crom và canxi sẽ khiến củng mạc mắt bị suy yếu và trục nhãn cầu bị dài ra, tăng nguy cơ cận thị và khiến tật cận thị tiến triển nặng hơn.

Ths. Phí Duy Tiến – Nguyên PGĐ Bệnh viện Mắt TP. HCM cho biết, thiếu sự chăm sóc đối với đôi mắt, bóc lột sức lao động của đôi mắt quá mức, làm thiếu hụt Thioredoxin là nguyên nhân dẫn đến các bệnh mắt trong đó có cận thị. Đối với các bộ phận quan trọng của mắt như giác mạc, thủy tinh thể và võng mạc, các trục trặc xuất hiện khá sớm như mờ, mỏi, nhức mắt đều có liên quan đến vai trò của Thioredoxin. Thioredoxin là một phân tử có trọng lượng nhỏ nhưng giữ vai trò rất quan trọng như giữ gìn và bảo vệ tế bào biểu mô sắc tố võng mạc và thủy tinh thể, đặc biệt Thioredoxin làm chậm quá trình lão hóa của các tế bào thị giác, trung hòa các chất gây hại cho tế bào thần kinh thị giác. Do đó, thiếu hụt Thioredoxin có thể dẫn tới tật khúc xạ ở trẻ em tăng lên, những người bị đục thủy tinh thể sẽ lão hóa sớm hơn, một số bệnh lý ở hoàng điểm có thể xuất hiện.

thioredoxin có vai trò gì

Thioredoxin trung hòa các yếu tố làm biến đổi Protein của thủy tinh thể

5. Ngồi sai tư thế

Ngồi cong lưng, cúi sát mặt vào bàn làm cho khoảng cách giữa mắt và các đồ dùng học tập, làm việc như máy tính, sách vở không còn phù hợp cũng là nguyên nhân cận thị phổ biến . Điều này khiến đôi mắt nhanh mỏi, nhức mắt do mắt phải điều tiết nhiều hơn và nếu không được điều chỉnh kịp thời có thể dẫn đến cận thị và các bệnh lý về mắt khác.

6. Không khám mắt định kỳ

Đại đa số người Việt Nam chưa có ý thức bảo vệ sức khỏe đôi mắt mà thường đợi đến lúc mắt xuất hiện những triệu chứng tổn thương như đau, nhức, đỏ, sưng, nhìn mờ… mới gặp bác sĩ nhãn khoa.

Điều này không chỉ làm tăng nguy cơ mắc tật cận thị mà các bệnh lý về mắt nguy hiểm khác cũng dễ dàng mắc phải hơn. Nên khám mắt định kỳ 6 tháng/ lần để kịp thời phát hiện tật khúc xạ cũng như các bệnh lý về mắt khác.

Làm thế nào để phòng ngừa tật cận thị

Để phòng ngừa tật cận thị cần nâng cao ý thức chăm sóc, bảo vệ “cửa sổ tâm hồn” của mình và những người thân, đặc biệt là trẻ bằng cách:

  • Điều chỉnh tư thế làm việc: Khi ngồi học, làm việc với máy tính, xem tivi… nên giữ khoảng cách hợp lý với mắt (khoảng 35cm khi đọc sách, với máy tính khoảng 50 đến 60cm và tâm màn hình thấp hơn mắt từ 10-20 cm)
  • Điều chỉnh ánh sáng nơi làm việc: Đảm bảo khi học tập và làm việc đủ ánh sáng, ưu tiên ánh sáng tự nhiên.
  • Hạn chế sử dụng thiết bị điện tử: Nếu có thể nên giảm thời gian xem tivi, sử dụng máy tính, điện thoại (sử dụng trên 3 giờ/ ngày tăng nguy cơ tổn thương, gây bệnh cho mắt).
  • Áp dụng quy tắc 20-20-20: Nghĩa là cứ mỗi 20 phút mắt làm việc, học tập mắt cần thư giãn bằng cách nhìn vào khoảng cách xa 20 feet (khoảng 6m) trong thời gian 20 giây.
  • Hoạt động ngoài trời: Theo nghiên cứu, thời gian hoạt động ngoài trời càng nhiều càng giảm được nguy cơ mắc cận thị, do đó tham gia nhiều hoạt động vui chơi giải trí ngoài trời như đi bộ, du lịch, tham gia các môn thể thao như bóng đá, bóng chuyền, cầu lông, bơi lội… điều này không chỉ tốt cho mắt mà còn tăng cường sức khỏe toàn thân.
  • Chế độ ăn uống: Xây dựng chế độ ăn uống đầy đủ và bổ sung nhiều thực phẩm chứa các loại vitamin A, C, E… có nhiều trong cà rốt, súp lơ, bí đỏ, cà chua, trứng, thịt, cá… và các loại trái cây trong thực đơn hàng ngày giúp tăng cường sức khỏe mắt và phòng tránh các bệnh về mắt.

Ánh Hồng


Cườm mắt là gì? Tìm hiểu về cườm khô và cườm nước
Thị lực bỗng nhiên kém đi, nhìn mờ, nhìn ánh sáng bị chói… rất có khả năng bạn đang bị cườm mắt. Vậy cườm mắt là gì? Cườm mắt có nguy hiểm không? Cách điều trị...
Chi tiết
Nguyên nhân gây đau mắt và cách trị đau mắt hiệu quả
Đau mắt gây cảm giác khó chịu và ảnh hưởng nhiều đến cuộc sống, công việc của người mắc phải. Đau mắt thường đi kèm với các triệu chứng khác nhau như: cảm giác mắt cộm xốn, mắt...
Chi tiết
Cận thị bẩm sinh: Nguyên nhân, dấu hiệu và cách điều trị
Cận thị bẩm sinh gây ra nhiều bất tiện trong sinh hoạt và học tập của trẻ. Cận thị bẩm sinh do yếu tố di truyền là điều khó tránh khỏi, tuy nhiên kiểm soát độ cận là điều nằm trong tầm...
Chi tiết
Cận thị giả: Nguyên nhân, cách nhận biết và điều trị
Làm việc nhiều với máy tính, ôn thi căng thẳng kéo dài, nghiên cứu nhiều tài liệu sách báo… dễ dẫn đến tình trạng mỏi mắt, mờ mắt, đồng thời khi đeo kính cận của người khác thì nhìn...
Chi tiết
Đục thủy tinh thể bẩm sinh có chữa được không?
Đục thủy tinh thể làm cho tầm nhìn bị mờ, giống như có lớp sương mù che phủ trước mắt hay cảm giác mắt đang phải cố gắng nhìn qua lớp kính mờ. Một số trẻ em sinh ra đã bị đục thủy...
Chi tiết
Đau đầu nhức mắt là dấu hiệu của bệnh gì? Có nguy hiểm không?
Đau đầu nhức mắt là triệu chứng thường gặp ở nhiều người. Cảm giác khó chịu, mệt mỏi, ảnh hưởng đến cuộc sống hàng ngày và giảm chất lượng công việc là những hệ lụy thấy rõ...
Chi tiết
Cận thị học đường: Nguyên nhân, dấu hiệu, cách phòng chống
Cận thị học đường là tật khúc xạ phổ biến nhất và đang gia tăng nhanh chóng ở trẻ em trên toàn thế giới, đặc biệt là ở khu vực châu Á. Việt Nam cũng nằm trong danh sách mắc cận thị học...
Chi tiết
Viễn thị: Nguyên nhân, triệu chứng và cách điều trị
Viễn thị là một trong những tật khúc xạ thường gặp. Viễn thị không chỉ gặp ở người lớn tuổi mà ngay cả trẻ em cũng mắc phải. Đặc biệt, viễn thị ở người lớn tuổi thường bị nhầm...
Chi tiết
Hoa mắt chóng mặt buồn nôn là bệnh gì? Có nguy hiểm không?
Hoa mắt chóng mặt, buồn nôn có thể là cụm triệu chứng xảy ra đột ngột do say nắng, xoay trở người nhanh… hoặc các nguyên nhân báo trước như say rượu, say tàu xe, stress kéo...
Chi tiết
Suy giảm thị lực: Nguyên nhân và cách phòng ngừa
Với suy giảm thị lực, việc chăm sóc, phòng ngừa được đánh giá cao hơn chữa trị vì khả năng phục hồi sau chữa trị thường rất thấp trong khi việc phòng ngừa và chăm sóc ở giai...
Chi tiết


WIT - TĂNG CƯỜNG THỊ LỰC
GIẢM MỜ, MỎI MẮT

x

Nếu không thể ngừng online, hãy dùng cách này để bảo vệ mắt