Thoái hóa hoàng điểm: Nguyên nhân, triệu chứng và cách điều trị

18/09/2020

Thế giới xung quanh trở nên mờ nhạt, hình ảnh trở nên méo mó, biến dạng, thị lực suy giảm là những triệu chứng mà người bị thoái hóa hoàng điểm phải trải qua. Lão hóa là một phần không thể tránh khỏi, ảnh hưởng của lão hóa lên mắt có thể bắt đầu từ tuổi 40. Tuy nhiên, hiện nay tỷ lệ các bệnh như thừa cân, tăng huyết áp, đái tháo đường, hút thuốc và uống nhiều rượu bia, ánh sáng xanh nguy hại từ các thiết bị y tế là những yếu tố nguy cơ làm cho bệnh thoái hóa điểm vàng ở mắt xuất hiện sớm hơn. Tìm hiểu ngay về bệnh thoái hóa hoàng điểm và cách khắc phục qua bài viết dưới đây.

 



Thoái hóa hoàng điểm(điểm vàng) là gì?

Thoái hóa hoàng điểm(AMD) hay còn gọi là thoái hóa điểm vàng là một bệnh thoái hóa võng mạc tại vùng hoàng điểm. Bệnh có đặc trưng là sự tổn thương lớp tế bào biểu mô sắc tố võng mạc gây suy giảm thị lực thậm chí dẫn đến mù lòa.

Thoái hóa hoàng điểm

Người bị bệnh thoái hóa hoàng điểm thường gặp khó khăn trong các hoạt động hàng ngày đòi hỏi thị lực tập trung như đọc sách, điều khiển phương tiện giao thông. 

Có những loại thoái hóa điểm vàng nào?

Có hai dạng thoái hóa hoàng điểm là khô và ướt. Bệnh thường tiến triển từ từ và làm mất thị lực không phục hồi.

AMD thể khô

Dạng này chiếm khoảng 85-90% các trường hợp. Bệnh phát triển từ từ, khi các tế bào nuôi dưỡng võng mạc chết đi, các tế bào võng mạc cũng chết đi do đó các mảnh võng mạc sẽ biến mất.

Lúc này hình ảnh quan sát được sẽ bị mờ hoặc bị bóp méo, ảnh hưởng đến tầm nhìn của bạn, đặc biệt là khi bạn đọc sách. Bệnh thường diễn tiến âm thầm trong 5-10 năm trước khi có tình trạng suy giảm thị lực.

AMD thể ướt

Chiếm khoảng 10-15%, tính chất bệnh nặng hơn thoái hóa điểm vàng thể khô, với biển hiện rõ rệt, người bệnh bị giảm thị giác đột ngột và nghiêm trọng trong thời gian ngắn.

Thoái hóa điểm vàng thể ướt xảy ra với lớp mạch máu mới phát triển từ bên dưới hoàng điểm của bạn, các mạch máu này có thể chảy máu và rỉ dịch gây ra sẹo võng mạc khiến tầm nhìn bị méo, hình ảnh quan sát bị biến dạng, đường thẳng có thể biến thành đường cong, xuất hiện điểm mù, thấy ảo giác. Thoái hóa hoàng điểm thể khô cần được điều trị sớm nếu không nguy cơ mù vĩnh viễn rất cao.

Dấu hiệu và triệu chứng của thoái hóa hoàng điểm

Cả thoái hóa điểm vàng ướt và khô đều không gây đau đớn cho người bệnh. Các dấu hiệu sớm đặc trưng của bệnh như:

  1. Mờ mắt: Không có khả năng phân biệt các đối tượng trong tầm nhìn, bạn cần nhiều ánh sáng hơn để đọc sách, các chữ trong sách hoặc tạp chí có thể nhòe đi. Khó khăn trong lái xe hoặc khi làm những việc đòi hỏi tính chính xác cao.
  2. Mù màu: Các màu sắc sặc sỡ trở nên mờ nhạt, có thể mất hẳn màu.
  3. Thị lực méo mó: Đây cũng là một triệu chứng đặc trưng của bệnh thoái hóa điểm vàng, cụ thể đường thẳng sẽ trở nên lượn sóng hoặc gấp khúc.
  4. Xuất hiện điểm mù: Xuất hiện ngay giữa tầm nhìn của bạn và nó có xu hướng lớn dần theo thời gian khi tình trạng bệnh biến chuyển nặng hơn. Gây khó khăn trong việc nhận biết gương mặt người khác.
  5. Ảo ảnh: Thường gặp ở những người bị mất thị lực trầm trọng do thoái hóa hoàng điểm. Người bệnh sẽ thấy những ảo ảnh khác nhau lúc ẩn lúc hiện, từ những hình ảnh đơn giản cho đến chi tiết hơn. Điều này sẽ làm bạn cảm thấy lo lắng, sợ hãi và khó chịu.

Đến gặp bác sĩ ngay sau khi phát hiện những dấu hiệu nghi ngờ mắc thoái hóa hoàng điểm trên để phát hiện sớm và có biện pháp ngăn ngừa bệnh tiến triển nặng, đe dọa đến khả năng thị lực.

Dấu hiệu thoái hóa hoàng điểm

Hình ảnh bị mờ ở trung tâm khi bị thoái hóa điểm vàng

Theo GS.TS. Đỗ Như Hơn cho biết: " Thoái hóa hoàng điểm ngày càng gia tăng, trở thành nguyên nhân gây mù lòa hàng đầu nếu không điều trị kịp thời. Các bệnh này không những làm suy giảm chất lượng cuộc sống của bệnh nhân, khiến họ gặp nhiều khó khăn, hạn chế năng lực và sự độc lập trong cuộc sống, mà còn khiến bệnh nhân dễ bị trầm cảm và lo lắng; tạo nên gánh nặng cho xã hội. Do đó, nhận biết sớm các dấu hiệu thoái hóa điểm vàng để kịp thời ngăn chặn diễn biến của bệnh là việc làm cần nên ưu tiên."

Nguyên nhân của bệnh thoái hóa hoàng điểm(điểm vàng)

Có nhiều nguyên nhân gây ra thoái hóa điểm vàng cụ thể tùy từng đối tượng:

Thoái hoàng hoàng điểm ở người già

Do tuổi tác (những người trên 60 tuổi): Thoái hóa điểm liên quan đến tuổi tác phổ biến ở người lớn tuổi do sự già đi tự nhiên của các tế bào cùng với khả năng chống gốc tự do suy giảm. Và đây là nguyên nhân hàng đầu gây giảm thị lực mắt nghiêm trọng ở những người trên 60 tuổi.

Thoái hóa điểm vàng ở người trẻ

Di truyền: Thoái hóa hoàng điểm có liên quan đến gen di truyền. Nếu ai đó trong gia đình bạn mắc bệnh, nguy cơ cao bạn cũng bị thoái hóa điểm vàng.

Tác hại của ánh sáng xanh: Ánh sáng xanh nguy hại phát ra từ các thiết bị kỹ thuật số như: điện thoại, máy tính, tivi… mang năng lượng cao, bước sóng ngắn (400-500 nanomet) có khả năng tấn công vào đáy mắt và làm tổn thương các tế bào biểu mô sắc tố võng mạc lâu ngày không được khắc phục gây ra bệnh thoái hóa võng mạc.

nguyên nhân thoái hóa điểm vàng

Những yếu tố làm tăng nguy cơ mắc bệnh AMD

Thoái hóa hoàng điểm không loại trừ bắt kỳ đối tượng nào, đặc biệt những yếu tố dưới đây làm tăng nguy cơ mắc bệnh thoái hóa điểm vàng:

  • Lão hóa: Những người cao tuổi thường có nguy cơ mắc bệnh cao nhất, đặc biệt là trên 50 tuổi
  • Phụ nữ có nguy cơ mắc bệnh cao hơn gấp 2 lần nam giới
  • Phụ nữ mãn kinh sớm cũng là yếu tố làm tăng nguy cơ mắc bệnh
  • Di truyền học: Một người sẽ có nguy cơ mắc bệnh cao hơn nếu trong gia đình đã có người thân mắc bệnh.
  • Hút thuốc: Hút thuốc lá làm tăng nguy cơ mắc bệnh gấp hai đến ba lần so với người chưa bao giờ hút thuốc
  • Tăng huyết áp
  • Cholesterol cao
  • Béo phì
  • Tiếp xúc với tia UV
  • Sử dụng thường xuyên các thiết bị điện tử

Bệnh thoái hóa điểm vàng có chữa được không?

Hiện nay, vẫn chưa có phương pháp để chữa trị dứt điểm bệnh thoái hóa điểm vàng. Tuy nhiên, vẫn có một số phương pháp có thể kìm hãm sự phát triển của bệnh. Phương pháp hỗ trợ cải thiện bệnh tùy thuộc vào từng loại thoái hóa điểm vàng mà người bệnh mắc phải:

Điều trị thoái hóa hoàng điểm thể khô

Bác sĩ nhãn khoa sẽ tùy thuộc vào từng mức độ bệnh mà đưa ra đề nghị bổ sung kẽm, beta carotene và Vitamin A, C, E, B2 liều cao nhằm ngăn ngừa các biến chứng của bệnh.

Ngoài ra, người thoái hóa điểm vàng có thể bổ sung các dưỡng chất bằng các thực phẩm hàng ngày:

  • Vitamin A: đây là chất chống oxy hóa, có vai trò tăng cường thị lực cho mắt. Vitamin A có nhiều ở gan động vật, cá, sữa, cà rốt, bí ngô…
  •  Vitamin C và E: giúp chống lại sự tấn công của các gốc tự do, từ đó bảo vệ tế bào và mô mắt. Vitamin C và E được tìm thấy nhiều trong cà chua, cải bắp, bông cải xanh, các loại quả thuộc họ cam chanh bưởi…
  •  Vitamin B2: Tăng cường thị giác và khôi phục chức năng cơ thị giác. Vitamin B2 có trong sữa, trứng, gan động vật, men bia, rau củ…
  •  Kẽm: Góp phần trong việc hình thành võng mạc, giúp bảo vệ, tăng cường thị lực cho mắt. Kẽm có nhiều trong hàu, tôm, cua, thịt bò, ngũ cốc, sữa chua…
  • Omega 3: Đây là một acid béo không bão hòa, tham gia vào thành phần cấu trúc võng mạc, giúp tăng cường thị lực. Omega có nhiều ở các loại sữa, các loại cá…

 Điều trị thoái hóa điểm vàng thể ướt

Cũng giống như thoái hóa điểm vàng thể khô, thoái hóa hoàng điểm thể ướt vẫn chưa có giải pháp điều trị triệt để. Tuy nhiên có thể ngăn ngừa và làm chậm tiến triển của bệnh bằng các biện pháp như:

  • Dùng thuốc: Có 3 loại thuốc kháng yếu tố tăng trưởng nội mô mạch máu là Bevacizumab (Avastin), Ranibizumab (Lucentis), Aflibercept (Eyle),... giúp ức chế sự hình thành yếu tố tăng trưởng nội mô và ngăn chặn sự phát triển của các mạch máu mới, đồng thời ngăn chặn sự rò rỏ máu và dịch bất thường trong mắt.
  • Liệu pháp laser: Sử dụng chùm tia laser để phá hủy các mạch máu đang phát triển bất thường.
  • Liệu pháp quang động học: Là sự phối hợp của phương pháp laser và thuốc. Có tác dụng phá hủy các mạch máu bất thường mà không để lại sẹo. Phương pháp này hiệu quả khi điều trị một biến thể của thoái hóa điểm vàng thể ướt là bệnh lý đa xơ đơn bào không tự phát.
  • Cải thiện tầm nhìn: Các thiết bị có ống kính đặc biệt giúp tạo hình ảnh phóng to của các vật thể nhờ đó bệnh nhân thoái hóa điểm vàng có thể sử dụng tối đa tầm nhìn còn lại.

Điều trị AMD

Các phương pháp điều trị thoái hóa điểm vàng chỉ có tác dụng kiềm chế sự tiến triển của bệnh

Cách phòng ngừa bệnh thoái hóa hoàng điểm

Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WTO), có khoảng 80% trường hợp mù lòa trên toàn thế giới có thể phòng tránh được nếu kịp thời phát hiện và chủ động chăm sóc, kiểm soát, phòng ngừa bệnh mắt ngay từ sớm bằng cách:

Hạn chế nguy cơ từ ánh sáng xanh

Thực hiện các biện pháp phòng ngừa nguy cơ gây hội chứng màn hình do ánh sáng xanh nguy hại từ các thiết bị điện tử như:

  • Giảm thời gian sử dụng điện thoại, ti vi, máy vi tính (dưới 3h/ngày);
  • Điều chỉnh độ sáng và độ tương phản của màn hình phù hợp với thời điểm và môi trường khác nhau;
  • Điều chỉnh màn hình máy tính phù hợp (cách 50-60 cm và tâm màn hình thấp hơn mắt từ 10-20cm);
  • Thường xuyên điều tiết mắt theo luật “20-20-20” (cứ 20 phút mắt nhìn ra khoảng cách xa 20 feet trong khoảng thời gian 20 giây).

Chăm sóc mắt đúng cách

  • Cần cho mắt nghỉ ngơi và vệ sinh mắt thường xuyên, và nên khám mắt định kỳ để kiểm tra các bệnh về thoái hóa điểm vàng.
  • Đọc sách hoặc làm những việc có tính tập trung cao ở nơi có đủ ánh sáng.
  • Đeo kính râm khi ra nắng, chọn kính chất lượng để ngăn chặn tia cực tím và ánh sáng mạnh từ ánh nắng mặt trời.

Bảo vệ mắt từ bên trong

Ngoài ăn nhiều trái cây, rau củ và tránh những thực phẩm có nhiều chất béo thì cần cung cấp dưỡng chất chuyên biệt cho mắt nhằm bảo vệ tế bào thị giác, tế bào biểu mô sắc tố võng mạc và đảm bảo được sự ổn định của cấu trúc và tỉ lệ các thành phần protein trong mắt.

Nghiên cứu của các nhà khoa học Mỹ cho thấy tinh chất Broccophane thiên nhiên giúp tăng Thioredoxin - loại protein phân tử nhỏ, có khả năng giúp bảo vệ tế bào biểu mô sắc tố võng mạc và ổn định cấu trúc - tỉ lệ của thủy tinh thể, giảm thiểu nguy cơ mắc bệnh thoái hóa võng mạc.


Bệnh hắc võng mạc trung tâm thanh dịch do tụ dịch: bệnh lành hay bệnh nặng?
Bệnh hắc võng mạc trung tâm thanh dịch (viêm võng mạc trung tâm) là tình trạng tổn thương vùng trung tâm của võng mạc (hoàng điểm) - nơi tập trung tiếp nhận ánh sáng.
Chi tiết
Ung thư, u nguyên bào võng mạc: nguyên nhân, biểu hiện và cách hỗ trợ cải thiện
U nguyên bào võng mạc (UNBVM) là bệnh ác tính hay gặp nhất ở mắt. Khối u bắt nguồn từ võng mạc và có thể lan qua các bộ phận khác gây mù lòa và nguy hiểm đến tính mạng nếu không được phát...
Chi tiết
Bong rách võng mạc: triệu chứng nhận biết sớm để phòng ngừa
Võng mạc được ví như tấm phim trong máy ảnh, có tác dụng ghi lại những hình ảnh của sự việc bên ngoài và truyền tín hiệu hình ảnh đến não bộ. Do đó, nó được xem là một trong những bộ...
Chi tiết
Đục thủy tinh thể có mấy loại, phân biệt như thế nào?
Đục thủy tinh thể là tình trạng thủy tinh thể bị mờ đục, gây ra những rối loạn thị giác. Trong phân loại đục thủy tinh thế, có nhiều tiêu chí đế đánh giá dựa trên mức độ, nguyên...
Chi tiết
Coi chừng mù vì chủ quan với triệu chứng nhìn mờ
Xem nhẹ triệu chứng nhìn mờ, suy giảm thị lực là nguyên nhân chủ yếu khiến tỷ lệ mù lòa gia tăng vì đây chính là những triệu chứng “cảnh báo” các bệnh lý mắt nguy hiểm, nguy cơ gây mù cao...
Chi tiết
Triệu chứng "báo hiệu" bệnh võng mạc
Bệnh võng mạc là tên gọi chung của một số chứng bệnh về mắt do rối loạn và những tổn thương tại võng mạc. Cùng với bệnh đục thủy tinh thể, bệnh võng mạc có thể đe dọa thị lực, gây...
Chi tiết
Bệnh võng mạc do tăng huyết áp: Hỗ trợ ngăn ngừa cải thiện bệnh?
Ngoài những biến chứng nguy hiểm lên các cơ quan quan trọng trong cơ thể gồm: tim, não, thận, mạch máu; cao huyết áp còn gây ra nhiều biến chứng nghiêm trọng cho mắt. Khi huyết áp tăng cao, hệ thống...
Chi tiết
Nhiều người trẻ mắc bệnh mắt nguy hiểm
Theo đánh giá của các chuyên gia, nhiều người hiện đang rất chủ quan và có nhiều sai lầm trong chăm sóc, phòng và biết các biện pháp hỗ trợ cải thiện các bệnh lý về mắt. Đó là lý do...
Chi tiết
Tỷ lệ mắc bệnh đục thủy tinh thể gia tăng ở cả người già và người trẻ
Đục thủy tinh thể là nguyên nhân hàng đầu khiến đôi mắt sáng trở nên mù lòa. Hiện nay, tỷ lệ mắc bệnh đục thủy tinh thể ở cả người già và người trẻ đang ở con số báo động. Không...
Chi tiết
Dấu hiệu nhận biết đục thủy tinh thể theo giai đoạn bệnh
Theo thống kê từ năm 2007 đến năm 2015, số người trên 50 tuổi ở Việt Nam có thị lực kém cả 2 mắt tăng khoảng 500.000 người. Trong đó, đục thủy tinh thể đang có xu hướng gia tăng nhanh. Vậy...
Chi tiết


WIT - TĂNG CƯỜNG THỊ LỰC
GIẢM MỜ, MỎI MẮT

x

Nếu không thể ngừng online, hãy dùng cách này để bảo vệ mắt