Mổ mắt cận thị: Quy trình và các lưu ý quan trọng

Ai nên cân nhắc mổ mắt cận?

Phẫu thuật khúc xạ là lựa chọn phù hợp với những người mong muốn cải thiện thị lực và giảm phụ thuộc vào kính khi đáp ứng đủ điều kiện an toàn. Cụ thể gồm:

• Người trưởng thành có độ cận ổn định: Thường từ 18 tuổi trở lên, độ cận không thay đổi trong 6–12 tháng, giúp duy trì kết quả thị lực bền vững sau mổ.
• Người có độ cận trong giới hạn điều trị: Người cận thị nhẹ đến cao, có thể kèm loạn thị, nhưng vẫn nằm trong ngưỡng can thiệp an toàn.
• Giác mạc và cấu trúc mắt khỏe mạnh: Người không mắc giác mạc chóp, viêm nhiễm, khô mắt nặng, tăng nhãn áp chưa kiểm soát hoặc bệnh lý võng mạc tiến triển, giúp giảm nguy cơ biến chứng và tăng khả năng phục hồi tốt.
• Người có nhu cầu sinh hoạt, công việc cần thị lực tốt: Người chơi thể thao, làm việc trong môi trường khó đeo kính, thường xuyên di chuyển hoặc cần thẩm mỹ cao.

Các phương pháp mổ mắt cận hiện nay

Hiện nay, có nhiều phương pháp mổ cận thị với các đặc điểm phù hợp cho nhiều đối tượng khác nhau. Việc tìm hiểu từng kỹ thuật sẽ giúp bạn lựa chọn giải pháp an toàn và hiệu quả nhất: (1)

1. LASIK

LASIK là phương pháp phẫu thuật khúc xạ sử dụng dao vi phẫu hoặc laser để tạo vạt giác mạc mỏng, sau đó chiếu tia laser excimer nhằm điều chỉnh độ cong giác mạc, giúp ánh sáng hội tụ đúng trên võng mạc. Ưu điểm của LASIK là thời gian thực hiện nhanh, ít đau, phục hồi thị lực sớm. Tuy nhiên, phương pháp này cần giác mạc đủ dày và không phù hợp với một số trường hợp giác mạc yếu hoặc độ cận quá cao.

2. Femto LASIK

Femto LASIK là phiên bản cải tiến của LASIK khi toàn bộ quá trình tạo vạt giác mạc được thực hiện bằng laser femtosecond, giúp tăng độ chính xác và giảm nguy cơ biến chứng cơ học. Người bệnh thường ít khó chịu, phục hồi nhanh và chất lượng thị lực ổn định. Phương pháp này phù hợp với nhiều mức độ cận thị nhưng chi phí thường cao hơn LASIK truyền thống.

3. SMILE / SMILE Pro

SMILE (Small Incision Lenticule Extraction) là kỹ thuật tiên tiến không tạo vạt giác mạc mà dùng laser femtosecond tạo một thấu kính mô nhỏ trong giác mạc, sau đó lấy ra qua đường rạch rất nhỏ. Nhờ đó, giảm khô mắt, tăng độ bền giác mạc và hạn chế chấn thương sau mổ. Kỹ thuật SMILE Pro rút ngắn thời gian chiếu laser, giúp quá trình điều trị nhanh và chính xác hơn, phù hợp với người có lối sống vận động nhiều.

4. PRK, Trans PRK

PRK và Trans PRK là hai phương pháp phẫu thuật cận thị không tạo vạt giác mạc, thay vào đó loại bỏ lớp biểu mô bề mặt dùng laser excimer điều chỉnh giác mạc. Ưu điểm là phù hợp với người có giác mạc mỏng hoặc nguy cơ chấn thương mắt cao. Tuy nhiên, thời gian hồi phục thị lực chậm hơn LASIK/SMILE và có thể gây khó chịu vài ngày đầu sau mổ.

5. Phakic ICL

Phakic ICL là phương pháp đặt thấu kính nội nhãn vào trong mắt mà không làm thay đổi cấu trúc giác mạc, thường áp dụng cho người cận thị cao, giác mạc mỏng hoặc không đủ điều kiện mổ laser. Ưu điểm là chất lượng thị lực tốt, có thể tháo ra khi cần và ít gây khô mắt. Dù vậy, đây là thủ thuật nội nhãn nên cần đánh giá kỹ trước phẫu thuật và theo dõi định kỳ để đảm bảo an toàn lâu dài.

Điều kiện cần thiết trước khi mổ mắt cận

Để đảm bảo an toàn và hiệu quả thị lực sau phẫu thuật, người bệnh cần đáp ứng một số tiêu chí quan trọng trước khi mổ mắt cận:

• Độ tuổi phù hợp và độ cận ổn định: Thường từ 18 tuổi trở lên và độ cận không tăng trong ít nhất 6-12 tháng, giúp giảm nguy cơ tái cận sau mổ.
• Giác mạc đủ dày và khỏe mạnh: Giác mạc cần đủ độ dày, không bị giác mạc chóp hoặc tổn thương bề mặt, để đảm bảo an toàn khi can thiệp bằng laser hoặc các kỹ thuật khác.
• Không mắc bệnh lý mắt tiến triển: Các tình trạng như viêm nhiễm mắt, khô mắt nặng, tăng nhãn áp chưa kiểm soát, bệnh võng mạc… cần được điều trị ổn định trước khi xem xét phẫu thuật.
• Sức khỏe tổng thể tốt: Người có bệnh tự miễn, đái tháo đường chưa kiểm soát, đang mang thai hoặc cho con bú thường được khuyến cáo trì hoãn mổ để tránh ảnh hưởng đến quá trình hồi phục.
• Khám và đo kiểm tra tiền phẫu đầy đủ: Việc đo khúc xạ, bản đồ giác mạc, độ dày giác mạc, áp lực mắt, kiểm tra đáy mắt… là yêu cầu bắt buộc giúp bác sĩ đánh giá chính xác bạn có phù hợp phẫu thuật hay không và nên chọn phương pháp nào.

Quy trình mổ mắt cận diễn ra như thế nào?

Việc hiểu rõ từng giai đoạn trong quy trình phẫu thuật sẽ giúp người bệnh chuẩn bị tâm lý tốt hơn, chăm sóc đúng cách và hồi phục thuận lợi sau mổ. Dưới đây là quy trình mổ mắt cận chi tiết: (2)

1. Trước ngày phẫu thuật

Người bệnh sẽ được khám chuyên sâu và thực hiện các xét nghiệm tiểu phẫu như đo độ khúc xạ, bản đồ giác mạc, độ dày giác mạc, áp lực mắt và kiểm tra đáy mắt để đánh giá khả năng phẫu thuật. Đồng thời, bác sĩ tư vấn phương pháp phù hợp, hướng dẫn ngưng đeo kính áp tròng, giữ vệ sinh mắt và chuẩn bị sức khỏe ổn định trước ngày mổ nhằm đảm bảo điều kiện an toàn tối ưu.

2. Trong khi phẫu thuật

Quá trình phẫu thuật thường diễn ra nhanh chóng, chỉ kéo dài khoảng 10-20 phút cho cả hai mắt. Người bệnh được nhỏ thuốc tê tại chỗ, hoàn toàn tỉnh táo và hầu như không đau. Tùy phương pháp (LASIK, SMILE, PRK hay ICL), bác sĩ sẽ sử dụng hệ thống laser chính xác cao hoặc đặt thấu kính nội nhãn để điều chỉnh tật khúc xạ, giúp ánh sáng hội tụ đúng trên võng mạc.

3. Sau khi phẫu thuật

Sau phẫu thuật, người bệnh được nghỉ ngơi, kiểm tra lại thị lực và hướng dẫn chăm sóc tại nhà. Trong vài ngày đầu có thể xuất hiện cảm giác cộm nhẹ, chảy nước mắt hoặc nhìn mờ thoáng qua, sau đó thị lực sẽ cải thiện dần. Việc dùng thuốc đúng chỉ định, tránh dụi mắt, hạn chế tiếp xúc khói bụi, nước bẩn và tái khám đúng lịch là yếu tố quan trọng giúp mắt hồi phục tốt và duy trì kết quả lâu dài.

Mổ mắt mất bao lâu để hồi phục?

Thời gian hồi phục sau mổ mắt cận phụ thuộc vào phương pháp phẫu thuật, cơ địa và cách chăm sóc sau mổ. Nhìn chung, quá trình hồi phục diễn ra theo các mốc sau:

• Sau 24–48 giờ đầu: Thị lực bắt đầu cải thiện rõ, có thể sinh hoạt nhẹ nhàng như đọc sách, dùng điện thoại trong thời gian ngắn. Một số người cảm thấy cộm, chảy nước mắt nhẹ hoặc nhạy sáng – đây là phản ứng bình thường.
• Sau 1 tuần: Thị lực ổn định hơn, đa số có thể quay lại học tập, làm việc bình thường. Các triệu chứng khó chịu được cải thiện nhiều nếu chăm sóc đúng cách.
• Sau 1-3 tháng: Mắt hồi phục gần như hoàn toàn, thị lực đạt mức tối ưu. Bác sĩ thường hẹn tái khám để đánh giá kết quả và độ ổn định của giác mạc.

Ngoài ra, tùy theo từng phương pháp mổ mắt cận, thời gian hồi phục cũng khác nhau:

• Lasik hồi phục nhanh, nhìn rõ sau 1-2 ngày, ổn định sau vài tuần.
• Femto LASIK cũng hồi phục sau 1-2 ngày như ít đau, hồi phục nhanh hơn.
• SMILE ít khô mắt, hồi phục trong vài ngày đến 1 tuần.
• PRK hồi phục chậm hơn, có thể mất vài tuần đến vài tháng để thị lực ổn định hoàn toàn.

Rủi ro, biến chứng có thể gặp & cách phòng tránh

Dù mổ mắt cận là phương pháp khá an toàn và phổ biến, vẫn có một số rủi ro và biến chứng có thể xảy ra. Hiểu rõ để phòng tránh sẽ giúp bạn yên tâm hơn.

1. Các rủi ro, biến chứng có thể gặp

Khô mắt sau mổ là tình trạng thường gặp nhất, khiến người bệnh có cảm giác cộm, rát, khô hoặc nhìn mờ thoáng qua, đặc biệt khi làm việc với màn hình trong thời gian dài. Tuy nhiên, đây thường chỉ là phản ứng tạm thời của mắt sau phẫu thuật và sẽ cải thiện dần sau vài tuần đến vài tháng khi bề mặt giác mạc ổn định trở lại.

Nhìn mờ, chói sáng hoặc xuất hiện quầng sáng ban đêm có thể xảy ra trong giai đoạn đầu do giác mạc đang trong quá trình hồi phục và thích nghi với sự thay đổi khúc xạ. Phần lớn các triệu chứng này sẽ giảm dần trong vòng 1–3 tháng và hiếm khi ảnh hưởng lâu dài đến thị lực nếu được theo dõi đúng cách.

Thị lực chưa đạt như mong muốn hoặc còn độ nhẹ là tình huống có thể gặp ở một số trường hợp do cơ địa, độ cận ban đầu cao hoặc sự thay đổi của mắt theo thời gian. Khi đó, người bệnh có thể cần đeo kính với độ rất thấp hoặc được bác sĩ cân nhắc điều chỉnh bổ sung sau khi mắt đã ổn định.

Nhiễm trùng hoặc viêm giác mạc là biến chứng hiếm gặp nhưng cần được phát hiện sớm vì có thể ảnh hưởng đến thị lực nếu điều trị chậm trễ. Việc tuân thủ vệ sinh mắt, dùng thuốc đúng chỉ định và tái khám đúng hẹn giúp giảm đáng kể nguy cơ này.

Biến chứng liên quan đến vạt giác mạc (trong các phương pháp như LASIK hoặc Femto LASIK) như lệch vạt hay nhăn vạt có thể xảy ra nhưng tỷ lệ rất thấp khi phẫu thuật được thực hiện đúng kỹ thuật tại cơ sở chuyên khoa uy tín.

2. Cách phòng tránh biến chứng

Để phòng tránh các biến chứng nguy hiểm khi mổ mắt cận thị, bạn cần lưu ý:

Khám sàng lọc kỹ trước phẫu thuật đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảo người bệnh đủ điều kiện mổ và không có bệnh lý mắt tiềm ẩn. Đây là bước giúp giảm thiểu nguy cơ biến chứng ngay từ đầu và lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp nhất.

Tuân thủ đúng hướng dẫn dùng thuốc và chăm sóc sau mổ là yếu tố quyết định đến tốc độ hồi phục. Người bệnh cần nhỏ thuốc đúng giờ, không dụi mắt, tránh để nước bẩn hoặc bụi bẩn tiếp xúc với mắt, đồng thời đeo kính bảo vệ khi ra ngoài hoặc khi ngủ trong những ngày đầu sau phẫu thuật.

Hạn chế các hoạt động gây áp lực cho mắt như bơi lội, trang điểm vùng mắt hay chơi thể thao mạnh trong vài tuần đầu sẽ giúp giác mạc ổn định tốt hơn. Bên cạnh đó, nên giảm thời gian nhìn màn hình và cho mắt nghỉ ngơi thường xuyên để hạn chế khô và mỏi mắt.

Tái khám đúng lịch hẹn của bác sĩ giúp theo dõi quá trình hồi phục, phát hiện sớm bất thường và xử lý kịp thời nếu có vấn đề phát sinh. Đây là bước quan trọng để bảo đảm kết quả thị lực ổn định và lâu dài sau phẫu thuật.

>>> Xem thêm: Mổ mắt cận thị giá bao nhiêu?

Chăm sóc mắt sau mổ cận thị sao cho đúng cách?

Sau phẫu thuật cận thị, việc chăm sóc đúng cách đóng vai trò quan trọng giúp mắt hồi phục nhanh, ổn định thị lực và hạn chế biến chứng. Dưới đây là những nguyên tắc bạn cần lưu ý:

1. Dùng thuốc theo đúng chỉ định của bác sĩ

Người bệnh cần nhỏ thuốc kháng sinh, chống viêm hoặc nước mắt nhân tạo đúng liều lượng và thời gian được hướng dẫn. Không tự ý ngưng thuốc, đổi thuốc hoặc sử dụng thêm sản phẩm khác khi chưa có chỉ định, vì có thể ảnh hưởng đến quá trình lành của giác mạc.

2. Giữ vệ sinh và bảo vệ mắt cẩn thận

Trong những ngày đầu phẫu thuật mắt cận, cần tránh dụi mắt, hạn chế để nước, xà phòng, bụi bẩn hoặc mỹ phẩm rơi vào mắt. Khi ra ngoài nên đeo kính bảo hộ để giảm tác động của gió, ánh sáng mạnh và khói bụi; đồng thời có thể đeo kính khi ngủ để tránh chạm tay vào mắt trong lúc vô thức.

3. Hạn chế hoạt động gây áp lực cho mắt

Người bệnh nên tránh bơi lội, trang điểm vùng mắt, chơi thể thao mạnh hoặc làm việc trong môi trường nhiều bụi trong ít nhất vài tuần đầu. Việc sử dụng điện thoại, máy tính cần được giới hạn thời gian và nên cho mắt nghỉ ngơi thường xuyên theo nguyên tắc 20–20–20 để giảm khô và mỏi mắt.

4. Xây dựng thói quen sinh hoạt lành mạnh

Ngủ đủ giấc, uống đủ nước và bổ sung thực phẩm giàu vitamin A, C, E, omega-3 sẽ hỗ trợ quá trình phục hồi của mắt. Đồng thời hạn chế rượu bia, thuốc lá và thức khuya vì những yếu tố này có thể làm mắt khô và chậm lành hơn.

5. Bổ sung dưỡng chất thiên nhiên

Theo các chuyên gia, Thioredoxin là protein chống oxy hóa mạnh, giúp bảo vệ tế bào biểu mô sắc tố võng mạc và thủy tinh thể khỏi tác nhân gây hại, từ đó duy trì thị lực và sức khỏe mắt. Khi thiếu hụt Thioredoxin, quá trình hồi phục sau mổ mắt cận có thể kéo dài và làm tăng nguy cơ tái cận, đồng thời rối loạn khúc xạ, lão hóa thủy tinh thể sớm hoặc bệnh lý hoàng điểm.

Việc bổ sung dưỡng chất chuyên biệt như Broccophane có thể hỗ trợ cơ thể tăng tổng hợp Thioredoxin nội sinh, giúp nuôi dưỡng và bảo vệ võng mạc, thủy tinh thể tốt hơn, đồng thời thúc đẩy hồi phục sau phẫu thuật và duy trì thị lực ổn định lâu dài.

6. Tái khám đúng lịch hẹn

Việc kiểm tra lại sau mổ giúp bác sĩ đánh giá tiến trình hồi phục, phát hiện sớm bất thường và xử lý kịp thời nếu có dấu hiệu biến chứng. Người bệnh không nên bỏ qua các mốc tái khám dù cảm thấy thị lực đã ổn định.

Câu hỏi thường gặp

1. Mổ mắt cận có gây mê không?

Phẫu thuật mổ mắt cận thường không cần gây mê toàn thân mà chỉ sử dụng thuốc nhỏ tê tại chỗ để làm tê bề mặt giác mạc, giúp người bệnh không cảm thấy đau trong quá trình thực hiện. Trong khi mổ, bạn vẫn tỉnh táo và có thể làm theo hướng dẫn của bác sĩ; thời gian phẫu thuật cũng rất nhanh, chỉ vài phút cho mỗi mắt. Sau khi thuốc tê hết tác dụng, mắt có thể hơi cộm hoặc rát nhẹ trong thời gian ngắn nhưng sẽ giảm dần. Gây mê toàn thân chỉ được cân nhắc ở một số trường hợp đặc biệt như trẻ nhỏ hoặc người không thể hợp tác khi phẫu thuật.

2. Mổ mắt cận có đau không?

Mổ mắt cận hầu như không gây đau vì trước khi phẫu thuật, bác sĩ sẽ nhỏ thuốc tê tại chỗ để làm tê bề mặt giác mạc. Trong quá trình thực hiện, người bệnh chỉ có thể cảm thấy hơi căng, chạm nhẹ hoặc áp lực thoáng qua chứ không đau rõ rệt, đồng thời thời gian phẫu thuật cũng rất nhanh, chỉ vài phút cho mỗi mắt.

Sau khi thuốc tê hết tác dụng, mắt có thể xuất hiện cảm giác cộm, rát nhẹ, chảy nước mắt hoặc nhạy sáng trong vài giờ đến vài ngày đầu, tùy theo phương pháp mổ. Những triệu chứng này thường giảm dần khi mắt hồi phục và có thể được kiểm soát tốt bằng thuốc theo hướng dẫn của bác sĩ. Nhìn chung, mức độ khó chịu sau mổ ở đa số trường hợp là nhẹ và trong giới hạn chịu đựng.

Mổ mắt cận thị là giải pháp hiệu quả giúp cải thiện thị lực và giảm phụ thuộc vào kính. Để đạt kết quả an toàn, người bệnh cần hiểu rõ quy trình, tuân thủ chăm sóc sau mổ và lựa chọn cơ sở nhãn khoa uy tín. Chủ động thăm khám và tái khám đúng hẹn sẽ giúp duy trì thị lực ổn định lâu dài.