Phẫu thuật khúc xạ mắt: Quy trình, ưu và nhược điểm

Phẫu thuật khúc xạ là gì?

Phẫu thuật khúc xạ là phương pháp can thiệp nhãn khoa nhằm điều trị các tật: cận thị, viễn thị và loạn thị. Bản chất của phương pháp này là tác động trực tiếp lên hệ thống khúc xạ của mắt, chủ yếu là giác mạc hoặc đặt thấu kính nội nhãn, để ánh sáng hội tụ chính xác trên võng mạc. Nhờ đó, hình ảnh thu được sẽ rõ nét hơn mà không cần hoặc giảm đáng kể sự phụ thuộc vào kính gọng hay kính áp tròng.

Các kỹ thuật phẫu thuật tật khúc xạ được thực hiện sau quá trình thăm khám chuyên sâu. Phẫu thuật thường diễn ra trong thời gian ngắn, ít xâm lấn và cho khả năng phục hồi thị lực nhanh. Tuy nhiên, không phải ai cũng phù hợp, do đó việc đánh giá chỉ định và tư vấn chuyên môn là yếu tố then chốt để đảm bảo hiệu quả và an toàn lâu dài. (1)

Phẫu thuật khúc xạ là kỹ thuật giúp tập trung ánh sáng chính xác lên võng mạc để bạn có thể nhìn rõ hơn

Các loại phẫu thuật khúc xạ mắt phổ biến

Hiện nay, phẫu thuật tật khúc xạ đã phát triển đa dạng với nhiều kỹ thuật hiện đại, cho phép cá nhân hóa điều trị theo tình trạng khúc xạ, độ dày giác mạc, cấu trúc mắt và nhu cầu thị giác của từng người bệnh. Mỗi phương pháp đều có nguyên lý can thiệp, ưu điểm và hạn chế riêng, phù hợp với những đối tượng khác nhau.

1. LASIK

LASIK là phương pháp phẫu thuật khúc xạ được ứng dụng rộng rãi trong nhiều năm qua. Kỹ thuật này sử dụng dao vi phẫu tạo một vạt mỏng trên giác mạc, sau đó tia laser excimer sẽ tái tạo hình dạng giác mạc nhằm điều chỉnh tật khúc xạ. Ưu điểm nổi bật của LASIK là thời gian thực hiện nhanh, hầu như không đau và thị lực cải thiện rõ rệt chỉ sau 24 – 48 giờ. Tuy nhiên, phương pháp này yêu cầu giác mạc đủ độ dày và có nguy cơ biến chứng liên quan đến vạt giác mạc nếu không chăm sóc đúng cách sau mổ.

2. Femto LASIK

Femto LASIK là phiên bản cải tiến của LASIK truyền thống. Thay vì dùng dao vi phẫu, phương pháp này sử dụng laser femtosecond để tạo vạt giác mạc với độ chính xác cao hơn. Nhờ đó, giảm thiểu nguy cơ biến chứng liên quan đến vạt giác mạc, đảm bảo tính an toàn và độ ổn định lâu dài. Femto LASIK phù hợp với nhiều đối tượng hơn LASIK thông thường, đặc biệt là người có giác mạc không quá dày nhưng vẫn đạt tiêu chuẩn phẫu thuật.

3. SMILE

SMILE (Small Incision Lenticule Extraction) là kỹ thuật phẫu thuật khúc xạ xâm lấn tối thiểu. Phương pháp này không tạo vạt giác mạc mà dùng laser femtosecond tạo một mô giác mạc nhỏ (lenticule) và lấy ra qua đường rạch rất nhỏ. Ưu điểm lớn của SMILE là bảo tồn cấu trúc giác mạc tốt hơn, giảm nguy cơ khô mắt và hạn chế biến chứng cơ học. SMILE thường được chỉ định cho người cận thị và loạn thị, đặc biệt phù hợp với người có lối sống vận động nhiều.

4. PRK/TransPRK

PRK và TransPRK là các phương pháp phẫu thuật bề mặt giác mạc. Thay vì tạo vạt, bác sĩ sẽ loại bỏ lớp biểu mô giác mạc và dùng laser để điều chỉnh độ cong giác mạc. TransPRK là phiên bản cải tiến, trong đó toàn bộ quá trình được thực hiện bằng laser mà không cần can thiệp thủ công. Ưu điểm của nhóm phương pháp này là phù hợp với người có giác mạc mỏng hoặc không đủ điều kiện LASIK. Tuy nhiên, thời gian hồi phục lâu hơn và cảm giác khó chịu sau mổ có thể kéo dài vài ngày.

5. Phẫu thuật đặt kính nội nhãn (ICL)

Phẫu thuật đặt kính nội nhãn ICL không can thiệp lên giác mạc mà đưa một thấu kính mỏng vào bên trong mắt, đặt giữa mống mắt và thủy tinh thể. Phương pháp này đặc biệt phù hợp với người cận thị nặng, loạn thị cao hoặc không đủ điều kiện phẫu thuật laser. ICL có ưu điểm là bảo tồn cấu trúc giác mạc, khả năng cải thiện thị lực rõ rệt và có thể tháo bỏ nếu cần. Tuy nhiên, đây là phẫu thuật nội nhãn nên cần đánh giá chuyên khoa kỹ lưỡng và theo dõi lâu dài.

6. Các phương pháp tiên tiến khác

Ngoài các kỹ thuật phẫu thuật khúc xạ phổ biến trên, nhãn khoa hiện đại còn phát triển nhiều phương pháp tiên tiến như phẫu thuật laser cá nhân hóa theo bản đồ giác mạc, kết hợp trí tuệ nhân tạo trong phân tích dữ liệu thị giác, hoặc các kỹ thuật hybrid kết hợp nhiều công nghệ. Những phương pháp này hướng tới tối ưu độ chính xác, giảm biến chứng và tăng cường chất lượng thị lực lâu dài cho người phẫu thuật.

Lựa chọn phương pháp phẫu thuật khúc xạ mắt phù hợp cần dựa trên thăm khám chuyên sâu và đánh giá toàn diện bởi bác sĩ nhãn khoa

Ai là đối tượng phù hợp để phẫu thuật khúc xạ mắt?

Phẫu thuật tật khúc xạ mắt phù hợp với người từ 18 tuổi trở lên, có tật khúc xạ ổn định trong ít nhất 6 – 12 tháng và không mắc các bệnh lý mắt tiến triển. Ngoài ra, bạn cần có giác mạc đạt tiêu chuẩn về độ dày, hình dạng và không có tổn thương giác mạc nghiêm trọng. Những người không mắc bệnh toàn thân ảnh hưởng đến khả năng lành thương, phụ nữ đang không mang thai hoặc cho con bú thường được đánh giá phù hợp hơn. (2)

Quy trình phẫu thuật khúc xạ mắt diễn ra như thế nào?

Quy trình phẫu thuật khúc xạ mắt được xây dựng theo các bước khoa học, chặt chẽ nhằm đảm bảo độ chính xác, an toàn và hiệu quả thị lực lâu dài cho người bệnh. Thông thường, quy trình bao gồm các giai đoạn chính sau:

• Thăm khám và đánh giá trước phẫu thuật: Bác sĩ nhãn khoa tiến hành đo khúc xạ, độ dày và hình dạng giác mạc, kiểm tra võng mạc, nhãn áp và các bệnh lý mắt tiềm ẩn. Đây là bước quan trọng để xác định người bệnh có đủ điều kiện phẫu thuật và lựa chọn phương pháp phù hợp.
• Tư vấn và lựa chọn phương pháp: Dựa trên kết quả thăm khám, bác sĩ sẽ tư vấn chi tiết về phương pháp phẫu thuật, lợi ích, hạn chế và các nguy cơ có thể gặp, giúp người bệnh đưa ra quyết định phù hợp.
• Chuẩn bị trước mổ: Người bệnh được hướng dẫn vệ sinh mắt, ngưng đeo kính áp tròng và sử dụng thuốc theo chỉ định nhằm hạn chế nguy cơ nhiễm trùng.
• Tiến hành phẫu thuật: Phẫu thuật thường diễn ra trong thời gian ngắn, thực hiện bằng hệ thống laser hiện đại hoặc kỹ thuật đặt kính nội nhãn, với gây tê tại chỗ.
• Theo dõi và chăm sóc sau mổ: Người bệnh được tái khám định kỳ, sử dụng thuốc nhỏ mắt và tuân thủ hướng dẫn sinh hoạt để đảm bảo quá trình hồi phục thị lực diễn ra an toàn, ổn định.

Phẫu thuật khúc xạ mắt có rủi ro không?

Phẫu thuật khúc xạ nhìn chung có độ an toàn cao, tuy nhiên vẫn có thể tiềm ẩn một số rủi ro nhất định. Người bệnh có thể gặp tình trạng khô mắt, chói sáng, quầng sáng ban đêm hoặc thị lực dao động trong thời gian đầu sau phẫu thuật. Một số trường hợp hiếm có thể xảy ra nhiễm trùng, viêm giác mạc hoặc điều chỉnh khúc xạ chưa tối ưu. Nguy cơ biến chứng thường tăng lên nếu chỉ định không phù hợp hoặc không tuân thủ chăm sóc hậu phẫu. Vì vậy, sau phẫu thuật người bệnh cần tái khám đúng hẹn, theo dõi và chăm sóc mắt đúng hướng dẫn để hạn chế rủi ro.

Sau phẫu thuật bạn nên chăm sóc mắt và tuân thủ hướng dẫn của bác sĩ để không xảy ra những rủi ro không đáng có

>>> Xem chi tiết: Tật khúc xạ có chữa được không?

Chi phí phẫu thuật tật khúc xạ bao nhiêu?

Chi phí phẫu thuật tật khúc xạ không cố định mà phụ thuộc vào nhiều yếu tố khác nhau. Trong đó, phương pháp phẫu thuật được lựa chọn, mức độ khúc xạ, công nghệ laser sử dụng và điều kiện cơ sở y tế là những yếu tố quyết định chính. Các phương pháp cơ bản thường có chi phí thấp hơn, trong khi kỹ thuật hiện đại, cá nhân hóa cao hoặc phẫu thuật đặt kính nội nhãn sẽ có mức chi phí cao hơn. Ngoài ra, chi phí còn bao gồm quá trình khám, thuốc và tái khám sau mổ. Người bệnh nên đến trực tiếp cơ sở y tế mong muốn để được tư vấn cụ thể và dự trù chi phí phù hợp.

Cách chăm sóc sau phẫu thuật khúc xạ mắt

Chăm sóc đúng cách sau phẫu thuật khúc xạ giúp mắt hồi phục nhanh, ổn định thị lực và hạn chế biến chứng:

• Sử dụng thuốc đúng chỉ định: Nhỏ thuốc kháng sinh, chống viêm và nước mắt nhân tạo theo đơn của bác sĩ, đúng liều và đúng thời gian, không tự ý ngưng hoặc đổi thuốc.
• Bảo vệ mắt cẩn thận: Tránh dụi mắt, va chạm mạnh vào vùng mắt. Khi ra ngoài, nên đeo kính bảo vệ để hạn chế bụi, gió và ánh nắng.
• Hạn chế tiếp xúc với nước và mỹ phẩm: Không để nước, xà phòng dính vào mắt trong những ngày đầu. Tránh trang điểm mắt cho đến khi giác mạc hồi phục hoàn toàn.
• Điều chỉnh sinh hoạt hợp lý: Giảm thời gian sử dụng thiết bị điện tử, cho mắt nghỉ ngơi đều đặn. Ngủ đủ giấc và không nên thức khuya để hỗ trợ quá trình lành thương.
• Tái khám đúng lịch: Tái khám định kỳ theo lịch hẹn giúp bác sĩ theo dõi tiến trình hồi phục, phát hiện sớm bất thường và điều chỉnh chăm sóc khi cần thiết.

Sau phẫu thuật LASIK, khả năng nhìn rõ của mắt phụ thuộc chủ yếu vào tình trạng của giác mạc và thủy tinh thể. Do đó, việc chăm sóc và bảo vệ hai cấu trúc này đóng vai trò then chốt trong quá trình phục hồi thị lực, đồng thời góp phần hạn chế nguy cơ tái cận về lâu dài.

Thioredoxin là một loại protein có đặc tính chống oxy hóa mạnh, giúp bảo vệ tế bào biểu mô sắc tố võng mạc và thủy tinh thể trước các tác nhân gây hại. Protein này hỗ trợ duy trì chất lượng thị lực và sức khỏe tổng thể của mắt. Khi cơ thể thiếu hụt Thioredoxin, quá trình hồi phục sau phẫu thuật LASIK có thể kéo dài hơn, đồng thời làm tăng nguy cơ rối loạn khúc xạ, lão hóa sớm thủy tinh thể và các bệnh lý liên quan đến hoàng điểm.

Bổ sung các dưỡng chất chuyên biệt, tiêu biểu như Broccophane, có thể thúc đẩy cơ thể tăng cường tổng hợp Thioredoxin nội sinh. Nhờ đó, võng mạc và thủy tinh thể được hỗ trợ nuôi dưỡng và bảo vệ tốt hơn, thúc đẩy quá trình hồi phục sau phẫu thuật và góp phần duy trì thị lực ổn định, bền vững.

Phẫu thuật khúc xạ mắt là bước tiến quan trọng trong nhãn khoa hiện đại, giúp cải thiện thị lực và chất lượng sống cho nhiều người. Tuy nhiên, hiệu quả lâu dài không chỉ phụ thuộc vào kỹ thuật phẫu thuật mà còn ở việc lựa chọn phương pháp phù hợp, chăm sóc hậu phẫu đúng cách và nuôi dưỡng mắt khoa học.