Mắt bị cận loạn có mổ được không? Điều kiện để phẫu thuật là gì?

Cận thị và loạn thị là hai tật khúc xạ mắt phổ biến, gây ra nhiều khó khăn trong sinh hoạt và công việc. Mắt bị cận loạn có mổ được không và phương pháp nào là phù hợp?

Tình trạng mắt vừa cận vừa loạn là gì?

Loạn thị và cận thị đều là tật khúc xạ có thể gây mờ mắt do giác mạc có hình dạng không đều. Tật khúc xạ xảy ra khi hình dạng của mắt ngăn cản ánh sáng hội tụ đúng cách trên võng mạc, khiến mắt khó nhìn rõ. Loạn thị và cận thị ảnh hưởng đến thị lực khác nhau.

Loạn thị gây ra thị lực mờ ở mọi khoảng cách, trong khi cận thị khiến mắt khó khăn khi nhìn mọi vật ở khoảng cách xa. Tuy nhiên, mắt có thể bị cận thị và loạn thị cùng lúc. (1)

Mắt bị cận loạn có mổ được không?

Vừa cận vừa loạn có mổ được không? Loạn thị và cận thị là những vấn đề về thị lực phổ biến có thể ảnh hưởng đến độ rõ nét của thị lực. Cả hai tình trạng này đều có thể được điều chỉnh bằng kính có gọng, kính áp tròng hoặc phẫu thuật khúc xạ.

Điều kiện để mổ mắt cận loạn thị là gì?

Điều kiện để mổ mắt cận loạn cần phải thỏa các tiêu chí cơ bản sau:

• Đối tượng: Phẫu thuật thường được chỉ định cho người trưởng thành từ 18 đến 40 tuổi. Không thực hiện phẫu thuật cho người trên 45 tuổi, vì khả năng phục hồi sau phẫu thuật rất kém do quá trình lão hóa tự nhiên.
• Độ cận và độ loạn thị: Độ cận không vượt quá 10 diop và độ loạn thị dưới 5 điop. Trong vòng 6 tháng trước khi phẫu thuật, mức độ cận thị không được tăng quá 0.5 diop.
• Tình trạng giác mạc: Giác mạc phải có độ dày phù hợp, không có bất thường về cấu trúc, và không bị tình trạng giác mạc phẳng, sẹo hoặc hình chóp. (2)
• Sức khỏe mắt và điều trị các bệnh lý trước phẫu thuật: Nếu có bệnh lý về mắt như viêm kết giác mạc, glaucoma, hoặc viêm đỏ mắt, cần điều trị và hồi phục hoàn toàn ít nhất 1 tuần trước khi phẫu thuật. Sau đó, bác sĩ cần thực hiện kiểm tra kỹ lưỡng để xác nhận điều kiện phẫu thuật.

Để được mổ cận loạn, người bệnh cần báo cáo cụ thể tình trạng mắt cho bác sĩ.

Những điều kiện trên nhằm đảm bảo sự an toàn và hiệu quả của phẫu thuật laser. Để đưa ra quyết định phù hợp với tình trạng cụ thể của mỗi bệnh nhân, việc chẩn đoán và đánh giá chi tiết cần có bác sĩ chuyên khoa mắt.

Trường hợp nào không được mổ mắt vừa cận vừa loạn?

Vì mỗi phương pháp mổ mắt cận loạn là khác nhau, nên các chi tiết cụ thể hơn về những người không nên phẫu thuật mắt bằng laser có thể phụ thuộc vào từng kỹ thuật. Các chống chỉ định có thể áp dụng cho tất cả các hình thức phẫu thuật mắt bằng laser bao gồm:

• Người có tình trạng bệnh lý khiến quá trình lành vết thương chậm hơn bình thường: Các tình trạng ức chế phản ứng lành vết thương của cơ thể, chẳng hạn như sẹo lồi hoặc bệnh tự miễn, có thể là chống chỉ định đối với phẫu thuật mắt bằng laser vì có thể dẫn đến tình trạng mờ giác mạc và thị lực kém sau phẫu thuật mắt bằng laser melbourne.
• Nhiễm trùng giác mạc: Chiếu tia laser vào giác mạc đang bị nhiễm trùng hoặc loét có thể gây ra tổn thương không kiểm soát được cho mô giác mạc. Một số bác sĩ phẫu thuật cũng có thể ngần ngại thực hiện phẫu thuật mắt bằng tia laser cho những người có tiền sử nhiễm trùng mắt do herpes (viêm giác mạc), vì tia laser có thể kích hoạt lại vi-rút.
• Keratoconus: Keratoconus là một căn bệnh trong đó giác mạc mỏng và lồi ra. Vì phẫu thuật mắt bằng laser liên quan đến việc loại bỏ mô, nên có thể làm suy yếu cấu trúc này hơn nữa và làm suy giảm đáng kể thị lực.
• Dùng isotretinoin: Còn được gọi là Accutane, loại thuốc này thường được kê đơn để điều trị mụn trứng cá trên da. Tuy nhiên, thuốc cũng liên quan đến tình trạng khô mắt đáng kể sau phẫu thuật ở những bệnh nhân trải qua phẫu thuật mắt bằng laser.
• Dùng amiodarone: Amiodarone là thuốc được kê đơn để điều trị loạn nhịp tim. Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng thuốc này có thể liên quan đến rối loạn thị giác sau phẫu thuật mắt bằng laser, chẳng hạn như nhìn thấy đèn nhấp nháy hoặc vòng tròn màu.
• Những người dưới 18 tuổi: Mục đích của chống chỉ định này là nhãn cầu của trẻ dưới 18 tuổi vẫn đang phát triển và thay đổi, điều này có thể khiến tật khúc xạ tiếp tục thay đổi sau phẫu thuật mắt bằng laser. (3)
• Khô mắt: Một trong những tác dụng phụ phổ biến nhất sau phẫu thuật mắt bằng laser là khô mắt. Những người bị khô mắt nghiêm trọng từ trước hoặc một tình trạng khác khiến mắt dễ bị khô mắt nằm trong số những người không nên phẫu thuật mắt bằng laser.

Phương pháp phẫu thuật vừa cận vừa loạn thị phổ biến

Mỗi bác sĩ phẫu thuật mắt có thể chuyên về các loại thủ thuật mắt bằng laser cụ thể. Sự khác biệt giữa các kỹ thuật thường không đáng kể:

1. Phẫu thuật LASIK

Cận loạn có mổ được không? Đối với những người bị tật khúc xạ như cận thị, loạn thị hoặc viễn thị, LASIK đã trở thành phương pháp “tiêu chuẩn vàng”. LASIK phục hồi thị lực tối ưu bằng cách tạo vạt giác mạc, bác sĩ phẫu thuật tiếp cận để định hình lại giác mạc. LASIK hiện đại đã cách mạng hóa phẫu thuật mắt bằng laser, mang đến cho bệnh nhân kết quả đáng tin cậy và nhanh chóng, ít đau, thời gian phục hồi ngắn hơn.

Mô phỏng quá trình phẫu thuật mắt bằng laser.

2. Phẫu thuật LASEK

LASEK là viết tắt của laser epithelial keratomileusis, tương tự như LASIK ở chỗ vạt giác mạc được tạo ra để bác sĩ phẫu thuật mắt tiếp cận các lớp sâu hơn của giác mạc. Sau đó, giác mạc được định hình lại bằng tia laser để điều chỉnh thị lực.

LASEK có thể là lựa chọn tốt hơn LASIK nếu bạn bị cận thị nặng hoặc có khả năng làm bong vạt giác mạc dày hơn. Tuy nhiên, phương pháp này thường khó chịu hơn LASIK và thời gian phục hồi cũng lâu hơn LASIK.

3. Phẫu thuật Smile

SMILE hay còn gọi là phẫu thuật cắt thấu kính bằng đường rạch nhỏ, là một thủ thuật điều chỉnh thị lực bằng laser ít xâm lấn, an toàn. Trong quá trình phẫu thuật SMILE, bác sĩ sẽ tạo một lớp mỏng hình kính áp tròng dưới bề mặt giác mạc. Sau đó, lớp đó được loại bỏ qua một lỗ nhỏ trên giác mạc. Các mô thường lành lại sau vài ngày, lúc này thị lực sẽ rõ hơn. Quá trình phục hồi của SMILE nhanh hơn LASIK, nhưng không thể điều chỉnh viễn thị.

4. Phẫu thuật PRK

PRK được coi là lựa chọn tốt hơn cho những bệnh nhân có giác mạc mỏng hoặc không đều, mắt khô có nhu cầu mổ mắt cận loạn. Trong quá trình phẫu thuật PRK, lớp ngoài của giác mạc sẽ được loại bỏ nhẹ nhàng bằng dụng cụ cầm tay trong quá trình phẫu thuật PRK.

Bác sĩ phẫu thuật sẽ định hình lại giác mạc và điều chỉnh thị lực bằng tia laser excimer lạnh. Thời gian phục hồi sau PRK là từ 2-6 tuần, đây là thời gian phục hồi lâu nhất so với phương pháp điều chỉnh thị lực bằng laser khác.

5. Phẫu thuật Phakic ICL

Phakic là phương pháp cấy ghép thấu kính nội nhãn. Bác sĩ dùng những ống kính phù hợp cấy ghép để điều chỉnh thị lực cho những bệnh nhân bị cận thị từ trung bình đến cao, loạn thị… nhưng không đủ điều kiện để phẫu thuật LASIK.

Mô phỏng phương pháp cấy ghép nội nhãn của để điều trị tật khúc xạ.

Ống kính tự nhiên được giữ nguyên và một ống kính cấy ghép trong suốt được đưa vào giữa mống mắt và giác mạc. Kỹ thuật này giúp ánh sáng hội tụ chính xác vào võng mạc để cải thiện thị lực. Đây là phương pháp mổ tật khúc xạ phổ biến nhất hiện nay.

Một số lưu ý trước và sau khi phẫu thuật mắt vừa cận vừa loạn thị

Vừa cận vừa loạn có mổ mắt được không và nên lưu ý gì? Phẫu thuật tật khúc xạ mắt là phẫu thuật quan trọng, vì vậy người bệnh cần chú ý những điểm sau:

Trước khi phẫu thuật: Mắt thường được gây tê bằng thuốc nhỏ mắt trước khi phẫu thuật. Bệnh nhân có thể tỉnh táo trong suốt quá trình phẫu thuật. Mắt có thể được giữ mở bằng một dụng cụ mở mắt. Đây là một thiết bị giống như lò xo được đặt giữa mí mắt.

Sau phẫu thuật: Người bệnh có thể dùng thuốc giảm đau và thuốc nhỏ mắt để giảm khó chịu. Các tác dụng phụ phổ biến hậu mổ mắt cận loạn bao gồm:

• Nhạy cảm với ánh sáng
• Mờ mắt
• Mắt khô

Thời gian phục hồi sau phẫu thuật thay đổi tùy theo từng mức độ mắc tật khúc xạ, độ tuổi và phương pháp thực hiện. Quá trình phục hồi hoàn toàn có thể mất nhiều ngày, nhiều tuần hoặc nhiều tháng.

Chăm sóc và phòng ngừa mắt bị cận và loạn ra sao?

Mặc dù không có cách nào để ngăn ngừa tật cận thị và loạn thị nhưng việc kiểm soát các lỗi khúc xạ này hàng ngày có thể giúp giảm mức độ nghiêm trọng và ảnh hưởng đến thị lực.

1. Tạo thời gian cho mắt nghỉ ngơi

Hiệp hội Nhãn khoa Hoa Kỳ (AOA)  khuyến nghị nên tuân theo quy tắc 20-20-20 để tránh mỏi mắt do sử dụng thiết bị kỹ thuật số. Bạn có thể thực hành bằng cách nhìn vào một vật cách xa 20 feet (6m) trong 20 giây sau mỗi 20 phút làm việc.

2. Bổ sung thực phẩm hỗ trợ mắt

Thường xuyên bổ sung thực phẩm tốt cho sức khỏe của mắt là một cách đã được khoa học chứng minh là có thể tăng cường sức khỏe cho mắt. Đặc biệt là tinh chất Broccophane thiên nhiên, có tác dụng hỗ trợ bảo vệ và nuôi dưỡng võng mạc, thuỷ tinh thể trước các tác động của môi trường, tuổi tác hay ánh sáng xanh.

Broccophane có trong viên uống Wit có khả năng kích thích sản sinh Thioredoxin – thành phần quan trọng của mắt. Khi mắt đủ lượng Thioredoxin giúp tăng cường bảo vệ thủy tinh thể và võng mạc, từ đó có thể giúp mắt sáng khỏe và hỗ trợ thị lực tốt. Đồng thời, hỗ trợ phòng ngừa các biến chứng của tật khúc xạ (cận thị, loạn thị và viễn thị), giúp  mắt phục hồi sau mổ cận loạn, bảo vệ và giúp mắt điều tiết tốt hơn.

3. Xây dựng chế độ ăn uống phù hợp

Dinh dưỡng đầy đủ góp phần giúp bạn giảm nguy cơ mắc các bệnh về mắt. Ví dụ, rau lá xanh chứa liều lượng cao lutein và zeaxanthin. Omega-3, vitamin A và vitamin E có nhiều trong dầu gan cá tuyết, cà rốt, cá hồi, cà chua, gan bò và khoai lang… tốt cho mắt mắc tật khúc xạ.

4. Chú ý môi trường làm việc tốt cho mắt

Điều chỉnh ánh sáng tại môi trường làm việc có thể giúp mắt điều tiết tốt hơn, giảm nguy cơ mỏi mắt khi làm việc. Một số gợi ý bạn có thể tham khảo như:

• Khi sử dụng máy tính, hãy sử dụng ánh sáng vừa phải. Giảm độ chói từ màn hình máy tính, bề mặt làm việc sáng bóng… có thể làm giảm tình trạng mỏi mắt. Giảm độ chói của màn hình bằng cách sử dụng màn hình chống chói.
• Sử dụng màn hình chất lượng cao. Màn hình cũ có thể nhấp nháy và hiện tượng nhấp nháy đó làm tăng tình trạng mỏi mắt.
• Điều chỉnh cài đặt hiển thị màn hình. Đặt độ sáng trên màn hình sao cho không quá sáng, chọn kích thước văn bản và mức độ tương phản giúp dễ đọc văn bản…

5. Thăm khám mắt định kỳ

Mặc dù loạn thị và cận thị có nhiều điểm tương đồng về mặt ảnh hưởng đến thị lực, nhưng thực tế bệnh có nguyên nhân và phương pháp điều trị riêng biệt, nên cần phải lưu ý khi tìm biện pháp khắc phục phù hợp cho từng tình trạng.

Do đó, mỗi người cần thăm khám thường xuyên với các chuyên gia chăm sóc mắt nhằm phát hiện kịp thời, điều chỉnh và ngăn ngừa tật khúc xạ cũng như duy trì sức khỏe mắt tốt.

Cận loạn có mổ được không và phương pháp mổ nào tốt cho mắt vừa cận vừa loạn đã được đề cập trong bài viết trên. Hy vọng người bị cận thị, loạn thị có thể tìm ra phương pháp điều trị và chăm sóc mắt phù hợp.