Khô mắt kéo dài: Nguyên nhân, dấu hiệu và cách điều trị

Khô mắt xảy ra khi mắt không tiết đủ nước mắt để duy trì độ ẩm cho bề mặt nhãn cầu, gây cảm giác mỏi mắt. Nhiều người chủ quan cho rằng đây là vấn đề bình thường và mắt sẽ tự khỏi, tuy nhiên nếu không được điều trị, khô mắt kéo dài có thể ảnh hưởng đến thị lực về sau. Vậy khô mắt kéo dài là gì và nguyên nhân nào dẫn đến tình trạng này?

Khô mắt kéo dài là tình trạng gì?

Khô mắt kéo dài là tình trạng mắt thường xuyên cảm thấy khô, nóng rát, mệt mỏi và đôi lúc bị mờ nhòe sau khi chớp mắt. Tình trạng này xảy ra khi nước mắt bị suy giảm về chất lượng và số lượng, hoặc quá trình sản xuất và bài tiết nước mắt bị rối loạn.

Nước mắt là chất lỏng do tuyến lệ sản xuất, bao gồm protein, nước, chất dinh dưỡng và vitamin. Khi không đủ các thành phần dưỡng chất, mắt sẽ mất cân bằng trong quá trình cung cấp và tiếp nhận chất bôi trơn để hoạt động bình thường. (1)

Nguyên nhân dẫn đến tình trạng khô mắt kéo dài

Có nhiều nguyên nhân dẫn đến khô mắt kéo dài, nhưng tựu chung thường bao gồm các nguyên nhân cơ bản sau :

• Lão hóa: Khô mắt là một phần của quá trình lão hóa tự nhiên, đa số người trên 65 tuổi có thể bị các triệu chứng của khô mắt.
• Giới tính: Phụ nữ dễ bị khô mắt hơn do thay đổi hormone sau khi mang thai, sử dụng thuốc tránh thai và trong giai đoạn mãn kinh.
• Thuốc điều trị: Các loại thuốc kháng histamine, thuốc chống viêm, thuốc điều trị tăng huyết áp và thuốc giảm đau có thể làm giảm lượng nước mắt tiết ra. Ngoài ra, sử dụng thuốc nhỏ mắt không theo chỉ định của bác sĩ nhãn khoa cũng có thể góp phần dẫn đến khô mắt.
• Do yếu tố bệnh lý: Người mắc các bệnh như viêm khớp dạng thấp, đái tháo đường, tổn thương tuyến giáp có thể gặp phải hội chứng khô mắt. Ngoài ra, viêm mi mắt, bề mặt nhãn cầu hoặc các vấn đề bất thường của mi mắt như lật mí, hở mí cũng là nguyên nhân gây khô mắt kéo dài.
• Điều kiện sống và môi trường lao động: Người thường xuyên tiếp xúc với khói thuốc lá, môi trường nhiều gió hoặc thời tiết khô hanh sẽ khiến nước mắt bốc hơi nhanh chóng. Làm việc lâu trước máy tính hoặc làm việc quá tập trung mà không chớp mắt thường xuyên cũng góp phần dẫn đến khô mắt.
• Một số nguyên nhân khác: Những ai thường xuyên sử dụng kính áp tròng, người đã phẫu thuật trên bề mặt kết mạc hoặc giác mạc như phẫu thuật lasik, phaco cũng có thể khiến cho tình trạng khô mắt tiến triển. (2)

Khô mắt kéo dài có nguy hiểm không?

Nước mắt có vai trò quan trọng trong việc bôi trơn, duy trì độ ẩm, rửa sạch bụi và ngăn ngừa các tác nhân gây hại xâm nhập vào mắt, đồng thời nước mắt cũng bảo vệ giác mạc tránh khúc xạ. Khô mắt không quá nguy hiểm, tuy nhiên nếu bạn để tình trạng khô mắt kéo dài, nguồn cung cấp dinh dưỡng cho giác mạc sẽ giảm dần, dẫn đến các bệnh lý mắt như viêm kết mạc, tổn thương giác mạc và các vấn đề về mắt khác.

Khô mắt do nhiều nguyên nhân, nếu nguyên nhân do các vấn đề tạm thời từ môi trường, sau khi cải thiện điều kiện sống, tình trạng này có thể được khắc phục trong một thời gian ngắn. Do đó, những người bị khô mắt thường xuyên và không thể tự khắc phục, hãy đến bác sĩ chuyên khoa để được chẩn đoán và điều trị y tế kịp thời. (3)

Dấu hiệu thường gặp của khô mắt kéo dài

Dấu hiệu thường gặp của khô mắt kéo dài có thể được mô tả chi tiết như sau:

1. Chảy nhiều nước mắt do mắt bị khô

Những người bị khô mắt thường có cảm giác chảy nước mắt nhiều. Nguyên nhân là do độ ẩm bảo vệ mắt không đủ, nước mắt bốc hơi nhanh, dẫn đến hiện tượng chảy nước mắt quá mức.

2. Mắt bị xốn

Khô mắt kéo dài thường gây cảm giác xốn cộm như có vật lạ bay vào mắt, làm mắt rất khó chịu. Bề mặt mắt khô cũng có thể tạo ra các vết cọ xát nhỏ. Tuy nhiên, các vết ma sát nhỏ này sẽ tự lành khi mắt được bổ sung nước đầy đủ.

3. Dấu hiệu mắt bị đỏ ngầu

Khi khô mắt kéo dài, các mạch máu trên tròng mắt thường nổi rõ. Nếu không phải do nhiễm trùng mắt hay dị ứng, đây là tình trạng cho thấy mắt của bạn đang bị khô nghiêm trọng. Khi thiếu nước mắt, bề mặt mắt dễ bị tổn thương do không được bảo vệ đúng cách.

4. Mắt dễ bị nhạy cảm với ánh sáng

Người có lượng nước mắt không đủ thường dễ bị nhạy cảm với ánh sáng. Họ thường có phản xạ nhắm mắt khi tiếp xúc với ánh sáng, đặc biệt khi làm việc trong phòng máy lạnh hoặc quạt máy hoạt động liên tục. Thói quen ít chớp mắt khi làm việc với các thiết bị điện tử cũng góp phần làm mắt dễ bị khô.

5. Tình trạng mắt mờ nhòe

Khi mọi thứ trở nên mờ nhòe trước mắt, bạn hãy thử chớp mắt, nếu tình trạng mờ nhòe cải thiện, có thể đó là dấu hiệu mắt bị khô. Hoặc bạn có thể sử dụng nước mắt nhân tạo, nếu tình trạng mờ nhòe giảm đi, đó cũng là biểu hiện của khô mắt.

6. Khóc không ra nước mắt

Khi mắt quá khô và không sản xuất đủ nước mắt để khóc sẽ làm mắt cảm thấy nặng nề và mệt mỏi, mí mắt thường phải trĩu xuống thấp để bảo vệ mắt. Nếu quá lâu không chớp mắt khi tiếp xúc với các thiết bị điện tử như điện thoại, máy tính hoặc khi xem TV cũng có thể dẫn đến mắt không thể tiết nước mắt.

7. Gặp khó khăn khi lái xe ban đêm

Khô mắt khiến cho tầm nhìn bị hạn chế khi bạn lái xe vào ban đêm. Khi tập trung, người ta thường ít chớp mắt hơn so với bình thường, điều này làm cho mắt dễ bị khô hơn. Ánh sáng từ dòng xe ngược chiều và đèn đường cũng làm tăng cảm giác khó chịu của mắt.

Khô mắt kéo dài có thể khiến chảy nước mắt nhiều

Chẩn đoán tình trạng khô mắt kéo dài như thế nào?

Để chẩn đoán khô mắt kéo dài chính xác, người bệnh cần tiến hành một quá trình khám mắt toàn diện, bao gồm các bước sau đây:

• Khai thác bệnh sử: Bác sĩ thu thập thông tin bệnh sử của người bệnh, bao gồm các triệu chứng khó chịu của khô mắt, các bệnh lý hệ thống có thể gây ra tình trạng này, lịch sử sử dụng thuốc đặc biệt là thuốc nhỏ mắt, các yếu tố môi trường sống và làm việc có thể ảnh hưởng đến mắt.
• Khám bên ngoài nhãn cầu: Khám và kiểm tra các bất thường trong hoạt động của mi mắt như có lật mí, hở mí khi nhắm mắt và tần số chớp mắt của người bệnh.
• Đánh giá tổn thương của mi mắt và giác mạc: Sử dụng máy sinh hiển vi (đèn khe) để kiểm tra chi tiết các tổn thương có thể xảy ra trên mi mắt và bề mặt giác mạc.
• Đánh giá số lượng và chất lượng nước mắt: Bác sĩ sẽ tiến hành các bài kiểm tra để đánh giá số lượng và chất lượng của màng phim nước mắt, nhằm xác định liệu người bệnh có bị khô mắt hay không, từ đó đưa ra lời khuyên và phương pháp điều trị bệnh khô mắt phù hợp.

Các phương pháp điều trị, hỗ trợ khô mắt kéo dài

Để điều trị và hỗ trợ cải thiện tình trạng khô mắt kéo dài, bạn hãy tham khảo những phương pháp sau đây:

1. Duy trì phim nước mắt

Đây là biện pháp nhằm giữ cho phim nước mắt tự nhiên trong mắt lâu hơn, từ đó giảm các triệu chứng khó chịu của khô mắt. Bác sĩ có thể sử dụng nút Silicon hoặc phẫu thuật đóng điểm lệ để ngăn không cho nước mắt chảy qua đường lệ.

2. Tăng tiết nước mắt

Để tăng tiết nước mắt, bác sĩ sẽ chỉ định sử dụng các loại thuốc kích thích tiết nước mắt. Trong các trường hợp khô mắt nhẹ, người bệnh có thể sử dụng nước mắt nhân tạo. Tuy nhiên, nên chọn các sản phẩm không chứa chất bảo quản để tránh gây kích ứng cho mắt khi sử dụng lâu dài. Đối với các trường hợp nặng hơn, cần phải áp dụng các phương pháp điều trị bổ sung khác.

3. Điều trị viêm mi mắt và bề mặt nhãn cầu

Người bệnh có thể sử dụng thuốc nước hoặc thuốc mỡ theo chỉ định của bác sĩ nhãn khoa để giảm viêm và các triệu chứng khô mắt. Các phương pháp như chườm ấm, massage mi mắt, vệ sinh mắt thường xuyên,… sẽ giúp làm giảm tình trạng viêm nhiễm quanh mắt.

4. Vệ sinh mắt hằng ngày

Đảm bảo vệ sinh đôi mắt sạch sẽ là điều cực kỳ quan trọng để ngăn ngừa và điều trị tình trạng khô mắt, đặc biệt là khi bị khô mắt kéo dài. Làm sạch mí mắt giúp loại bỏ bụi bẩn tích tụ và ngăn tắc tuyến lệ. Nếu thường xuyên trang điểm, bạn nên tẩy trang khu vực mắt kỹ càng vào cuối ngày.

5. Đeo kính bảo vệ khi ra đường

Khô mắt khiến mắt nhạy cảm hơn với ánh sáng, dẫn đến các triệu chứng như sợ ánh sáng, đau mắt và chảy nước mắt nhiều. Người bệnh nên sử dụng kính râm hoặc kính lọc ánh sáng xanh khi ra ngoài để giúp giảm bớt các triệu chứng khó chịu và bảo vệ mắt khỏi các yếu tố gây hại từ môi trường.

Đeo kính râm giúp bảo vệ mắt khỏi tác động trực tiếp của tia UV

6. Chú ý chế độ dinh dưỡng

Người bị khô mắt kéo dài nên bổ sung các nhóm thực phẩm sau vào chế độ ăn uống hằng ngày để hỗ trợ điều trị và ngăn ngừa khô mắt.

• Thực phẩm giàu vitamin E: Vitamin E là một chất chống oxy hóa quan trọng giúp bảo vệ mắt khỏi tổn thương. Vitamin E có thể được tìm thấy trong dầu hướng dương, dầu đậu nành, bí đỏ, rau chân vịt và các loại rau quả khác.
• Thực phẩm giàu vitamin D: Nghiên cứu cho thấy, thiếu vitamin D có thể làm tăng nguy cơ khô mắt, bổ sung thực phẩm chứa vitamin D có thể cải thiện chứng khô mắt hiệu quả. Các thực phẩm giàu vitamin D bao gồm cá béo, sữa và các sản phẩm từ sữa, nấm. Ngoài ra, tiếp xúc với ánh nắng mặt trời buổi sáng cũng giúp bạn tổng hợp vitamin D tốt hơn.
• Thực phẩm giàu vitamin A: Vitamin A là một dưỡng chất thiết yếu cho sức khỏe mắt, thiếu hụt vitamin A có thể dẫn đến các vấn đề như quáng gà và khô mắt. Các nguồn giàu vitamin A bao gồm sữa, trứng, cà rốt, bí ngô, dưa hấu và cam.
• Thực phẩm giàu zeaxanthin và lutein: Zeaxanthin và lutein là các chất chống oxy hóa có trong võng mạc giúp bảo vệ mắt khỏi tác hại của tia UV và gốc tự do. Thực phẩm giàu zeaxanthin và lutein bao gồm rau xanh đậm, nho, kiwi, cà chua và lòng đỏ trứng.
• Thực phẩm giàu axit béo Omega-3: Axit béo Omega-3 giúp giảm viêm và cải thiện chất lượng nước mắt. Các nguồn thực phẩm giàu omega-3 có thể được cung cấp từ cá hồi, cá mòi, hạt chia, rong biển và tảo.
• Thực phẩm giàu kẽm: Kẽm là khoáng chất quan trọng có thể hỗ trợ chuyển hóa vitamin A và sản xuất melanin, giúp bảo vệ mắt. Thực phẩm chứa nhiều kẽm bao gồm hàu, thịt bò và các loại thực phẩm khác.

Bổ sung thực phẩm hỗ trợ cải thiện chứng khô mắt kéo dài

Ngoài việc duy trì chế độ ăn uống hợp lý, bạn cũng có thể xem xét bổ sung các tinh chất thiết yếu cho mắt. Viên uống WIT chứa tinh chất Broccophane thiên nhiên có tác dụng kích thích tổng hợp Thioredoxin – giúp bảo vệ tế bào biểu mô sắc tố trong võng mạc và thủy tinh thể. Đặc biệt, Broccophane còn có khả năng bảo vệ các tế bào này khỏi tác động của ánh sáng xanh.

Uống WIT đúng theo liệu trình có thể mang lại những lợi ích đáng kể cho đôi mắt:

• Tăng cường thị lực, hỗ trợ giảm mỏi mắt và làm giảm tình trạng nhòe mắt.
• Hỗ trợ điều tiết nước mắt, cải thiện các triệu chứng khô mắt và mắt mờ đột ngột.
• Hỗ trợ phòng ngừa và cải thiện rối loạn thị giác.
• Hỗ trợ phòng ngừa đục thủy tinh thể.
• Hỗ trợ cải thiện thoái hóa hoàng điểm và tổn thương võng mạc, từ đó giảm nguy cơ mù lòa.

Mong rằng độc giả đã hiểu rõ hơn về các biểu hiện và nguyên nhân của chứng khô mắt kéo dài. Để phòng bệnh hiệu quả, bạn nên tìm hiểu và áp dụng các phương pháp điều trị hỗ trợ như bài viết đã đề cập. Tuy nhiên, nếu các triệu chứng khô mắt kéo dài vẫn tiếp diễn, bạn cần đến cơ sở y tế hoặc bệnh viện để khám và chẩn đoán đúng tình trạng của mắt.